Mevzuatlar

AB uyum sürecinde; iş sağlığı ve güvenliği, kalite, çevre hakkındaki mevzuat konusunda kapsamlı ve hızlı değişiklikler olmaktadır. 4857 sayılı iş kanunu, 6331 sayılı iş sağlığı güvenliği kanunu, 5510 sayılı sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortası kanunu kapsamında yer alan maddeleri açıklayan yönetmelik ve tebliğlere iş güvenliği mevzuatı denilmektedir.

İş güvenliği hükümlerinde geniş içerikler yer almaktadır. 6331 sayılı İSG kanunu referans alınarak hazırlanan tebliğ ve yönetmelik ile birçok bakanlık genelgesi çıkarılmıştır. Ayrıca mevzuatta ifade edilen pek çok standart bulunmaktadır.

İş sağlığı ve güvenliği (İSG) kanunu 2012 yılında yayınlanmıştır. Daha öncesinde bazı kanunlara ek olarak İSG maddeleri eklense de yetersiz olduğu fark edilmiştir. Türkiye AB uyum sürecinde EU-OSHA ve İLO sözleşmelerini imzalamıştır. Bu nedenle 2012 yılında çalışma hayatındaki işçilerin haklarını tanımlayacak bir kanun çıkarılmıştır. Böylece gelişmiş ülkelerdeki işçilere sunulan sosyal haklar, 6331 sayılı İSG kanunu ile Türkiye’deki işçilere sağlanmıştır.

İş sağlığı ve güvenliği sayesinde işletmeler 3 ana sınıfa ayrılmıştır. İşletmenin faaliyetine göre belirlenen bu sınıflar; çok tehlikeli sınıfta yer alan işletmeler, tehlikeli sınıfta yer alan işletmeler ve az tehlikeli sınıfta yer alan işletmeler diye ayrılmaktadır. 6331 sayılı İSG kanunu ve mevzuat tüm bu işletmelerin ortak olan koşullarına, genel şartlar koymuştur. Fakat çok tehlikeli sınıftaki işletmeler özel hükümler barındırmaktadır.

İş sağlığı ve güvenliği mevzuatında bilinmesi gereken kanunlar aşağıdaki gibidir:

  • 4857 sayılı iş kanunu sayesinde İSG konusunda düzenlemeler sağlanmıştır.
  • 6331 sayılı iş sağlığı ve güvenliği kanunu İSG konusunda açıklamalar ve düzenlemeler getirmiştir.
  • Genel sağlık sigortası ve 5510 sayılı sosyal sigortalar kanunu bu alanda özellikle işçinin hakkını koruyacak düzenlemelere sebep olmuştur.

7036 iş mahkemeleri kanunu,3308 sayılı mesleki eğitim kanunu,6098 borçlar kanunu,3213 sayılı maden kanunu,5544 sayılı mesleki yeterlilik kurumu düzenlemeler hakkında kanun, İSG alanında etkilidir.

Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği

Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

5.10.2013 tarihli ve 28486 sayılı resmî gazetede yayımlanan, yapı işlerinde İSG yönetmeliğinde değişiklik yapılmasına dair yönetmelik içindeki 5’inci maddenin birinci fıkrasında şu değişiklik yapılmıştır: ‘Artıkların’ ibaresinden sonra ‘uygun yöntem ve ekipmanlarla’ kelime grubu ibaresi eklenmiştir.

İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

İş sağlığı ve güvenliği kanunu, iş yerlerinde sağlık ve güvenliğin sağlanması amacıyla düzenlenmiştir. Ayrıca iş yerlerinde var olan sağlık ve güvenlik koşullarının iyileştirilmesi de bu kanun ve mevzuat kapsamındadır. Bu kanun işveren ve işçilerin görev, sorumluluk, yetki, haklarını düzenlemiştir.

İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

İş sağlığı ve güvenliği kanunu, iş yerlerinde sağlık ve güvenliğin sağlanması amacıyla düzenlenmiştir. Ayrıca iş yerlerinde var olan sağlık ve güvenlik koşullarının iyileştirilmesi de bu kanun ve mevzuat kapsamındadır. Bu kanun işveren ve işçilerin görev, sorumluluk, yetki, haklarını düzenlemiştir.

İş Kanunu

İş Kanunu

4857 sayılı iş kanunu, iş hukuku temelini oluşturmaktadır. İş kanunu ve mevzuat ile işveren, işçi, iş sözleşmesi gibi kavramlar açıklanmıştır. Ayrıca işveren ile işçilerin hak ve yükümlülükleri ifade edilmiştir. Kanunda işverenin belirtilen sorumlulukları aynı zamanda işçilerin hakları anlamına gelmektedir.

İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik

Bu yönetmelik 20.06.2021 tarihli ve 6331 sayılı iş sağlığı ve güvenliği kanunu kapsamında yer alan işletmeleri kapsamaktadır. İSG kanununun 11.’inci ve 12’inci ve 30’uncu maddelerine dayanarak hazırlanmış bir yönetmeliktir.

İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik

İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik

Bu yönetmelik 20.06.2021 tarihli ve 6331 sayılı iş sağlığı ve güvenliği kanunu kapsamında yer alan işletmeleri kapsamaktadır. İSG kanununun 11.’inci ve 12’inci ve 30’uncu maddelerine dayanarak hazırlanmış bir yönetmeliktir.

Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği

Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği

Buradaki amaç, yapı işlerinde alınacak asgari İSG koşullarını tayin etmektir. Bu yönetmelik 20.6.2012 tarihli ve 6331 sayılı İSG kanunu kapsamına giren tüm yapı işlerinin yapıldığı firmalarda uygulanır.

İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık Ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik

Buradaki hükümlerde amaç işyeri bina ve eklentilerinde bulunması gereken minimum sağlık ve güvenlik koşullarını belirlemektir. Ayrıca buradaki maddeler,20.06.2012 tarihli ve 6331 sayılı İSG kanunu kapsamına giren işletmeleri içermektedir.

İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık Ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik
İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık Ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik

İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık Ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik

Buradaki hükümlerde amaç işyeri bina ve eklentilerinde bulunması gereken minimum sağlık ve güvenlik koşullarını belirlemektir. Ayrıca buradaki maddeler,20.06.2012 tarihli ve 6331 sayılı İSG kanunu kapsamına giren işletmeleri içermektedir.

Alt İşverenlik Yönetmeliği

Alt İşverenlik Yönetmeliği

Alt işverenlik hükümlerinde işçi çalıştıran asıl işverenin varlığı gerekmektedir. Ayrıca asıl işverenden alınan işin, asıl işin bir kısmı veya mal ve hizmet üretimine dair yardımcı bir iş olmalıdır. Bunlara ek olarak asıl iş özel uzmanlık gerektiren bir iş de olabilir.

İdari Para Cezaları

6331 sayılı iş sağlığı ve güvenliği kanunu ve ilgili mevzuatta belirtilen yükümlülükleri yapmayan işverenlere bazı cezalar verilmektedir. İşveren yerine getirmediği her bir yükümlülük ve aykırılık için ayrı ayrı olmak üzere para cezası ödemektedir.

İdari Para Cezaları
İdari Para Cezaları

İdari Para Cezaları

6331 sayılı iş sağlığı ve güvenliği kanunu ve ilgili mevzuatta belirtilen yükümlülükleri yapmayan işverenlere bazı cezalar verilmektedir. İşveren yerine getirmediği her bir yükümlülük ve aykırılık için ayrı ayrı olmak üzere para cezası ödemektedir.

Mesleki Yeterlilik Belge Zorunluluğu Kapsamındaki Meslekler

Mesleki Yeterlilik Belge Zorunluluğu Kapsamındaki Meslekler

Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup, mesleki yeterlilik kurumu tarafından şartları yayımlanan meslekler bulunmaktadır. Bu meslekler Çalışma Ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılan tebliğlerde yayımlanmaktadır. Bu tebliğlerde yayımlanan mesleklerde mesleki yeterlilik belgesine sahip olmayan kişiler çalıştırılmamaktadır. Bu konudaki esaslar mesleki yeterlilik kanunundaki hükümlerde açıklanmıştır.

Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan ve Ondan Fazla Çalışanı Bulunan İşyerlerinde İşsizlik Sigortası Primi İşveren Payı Teşvikinden Yararlanılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ

İşverene ait çok tehlikeli sınıftaki işyerinde, üç yıl süreyle ölümlü ya da sürekli iş göremezlikle sonuçlanan iş kazası meydana gelmemiş olabilir. Ayrıca bu iş yerinde 10’dan fazla çalışan bulunmalıdır. Bu koşullarda işsizlik sigortası primi işveren payı desteğinden işveren faydalanabilir.

Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan
Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan

Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan ve Ondan Fazla Çalışanı Bulunan İşyerlerinde İşsizlik Sigortası Primi İşveren Payı Teşvikinden Yararlanılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ

İşverene ait çok tehlikeli sınıftaki işyerinde, üç yıl süreyle ölümlü ya da sürekli iş göremezlikle sonuçlanan iş kazası meydana gelmemiş olabilir. Ayrıca bu iş yerinde 10’dan fazla çalışan bulunmalıdır. Bu koşullarda işsizlik sigortası primi işveren payı desteğinden işveren faydalanabilir.